Stopio a chwilio – eich hawliau

Beth yw stopio a chwilio?

Mae gan yr heddlu hawl a dyletswydd i stopio â siarad gydag aelodau’r cyhoedd, ac mewn rhai amgylchiadau eu chwilio. Gwneir hyn er mwyn helpu i gadw’r cyhoedd yn ddiogel, ac mae’n ffordd o daclo trosedd ac ymddygiad gwrthgymdeithasol ac atal terfysgaeth.

Gan amlaf mae’n rhaid i’r heddlu gael rheswm i’ch chwilio, ond mae rhai pwerau stopio a chwilio yn eu galluogi i’ch chwilio chi heb reswm, er enghraifft, os ydych mewn ardal lle mae risg o drais neu anhrefn difrifol.

Pdficon Small Adroddiad Heddlu Gogledd Cymru ar effeithiolrwydd a thegwch defnyddio Stopio a Chwilio

Eich hawliau

Os gwnewch rywbeth sy’n gofyn am gyswllt yr heddlu (er enghraifft, os cewch eich arestio ar amheuaeth o gyflawni trosedd) neu os cewch eich stopio a’ch chwilio ar y stryd, mae angen i chi ddeall beth yw eich hawliau.

Mae’n rhaid i’r heddlu eich trin yn deg a gyda pharch.

Mae’n rhaid i’r heddlu gydymffurfio â rheolau codau Yr Heddlu a Thystiolaeth Droseddol (PACE), sy’n nodi sut dylent eich trin chi, a beth yw eich hawliau: er enghraifft, os ydych wedi cael eich arestio mae gennych hawl i siarad â chyfreithiwr a gadael i aelod o'ch teulu neu ffrind wybod eich bod wedi cael eich arestio.

Ni fydd yr heddlu yn eich stopio dim ond oherwydd eich:

  • Oed
  • Hil
  • Cefndir ethnig
  • Cenedligrwydd
  • Crefydd
  • Oherwydd eich bod wedi cyflawni trosedd yn y gorffennol.

Gall yr heddlu eich stopio a’ch chwilio am resymau eraill gan gynnwys:

  • Fel rhan o’u hymdrechion i atal terfysgaeth
  • Os oes trais neu anrhefn ddifrifol wedi bod yn yr ardal
  • Os ydi’r heddlu yn chwilio am rywun sy’n cyd-fynd â’ch disgrifiad chi
  • Os oes gan yr heddlu resymau teg dros amau eich bod yn cario cyffuriau, arf neu eiddo wedi’i ddwyn.

Pam bod yr heddlu yn defnyddio stopio a chwilio?

Fel arfer bydd yr heddlu yn stopio ac yn chwilio unigolion mewn llefydd cyhoeddus – er enghraifft o amgylch stadiwm pêl-droed pan fydd gêm ymlaen neu mewn cymdogaethau lle mae problemau â throsedd neu fandaliaeth.

Nid yw’n golygu mai dim ond yn y llefydd hyn y bydd hyn yn digwydd. Gall yr heddlu eich stopio a’ch chwilio yn unrhyw le ar unrhyw adeg.

Gwybodaeth i chi
  • Os cewch eich stopio nid yw’n golygu eich bod yn cael eich arestio neu eich bod o angenrheidrwydd wedi gwneud rhywbeth o’i le.
  • Os cewch eich stopio, mae’n rhaid i chi aros nes cynhelir y chwiliad. Os bydd angen, byddwch yn cael eich atal rhag cerdded i ffwrdd.
  • Mae’n rhaid i Heddlu Gogledd Cymru ddefnyddio'r pwerau chwilio sydd ganddo yn deg ac yn rhesymol a dylai barchu pobl heb wahaniaethu.
  • Mae’n rhaid i Heddlu Gogledd Cymru sicrhau bod y chwiliad yn cymryd cyn lleied o amser â phosibl.
  • Mae’n rhaid i’r chwiliad gael ei gynnal yn agos at y lle y cawsoch eich stopio, oni bai am amgylchiadau lle byddai eich symud yn amddiffyn eich preifatrwydd.
  • Fe gewch ffurflen i fynd efo chi fydd yn nodi pam y cawsoch eich chwilio.
  • Nid oes gan Heddlu Gogledd Cymru bŵer i’ch stopio chi er mwyn dod o hyd i reswm i’ch chwilio.
  • Os ydych mewn lle cyhoeddus, dim ond eich côt neu siaced y bydd rhaid i chi dynnu ac unrhyw fenig y byddwch yn gwisgo, oni bai eich bod wedi’ch stopio mewn perthynas â therfysgaeth neu os bydd Heddlu Gogledd Cymru yn credu eich bod yn defnyddio dillad i guddio pwy ydych.
  • Os bydd angen i chi dynnu mwy na hyn, neu unrhyw eitemau yr ydych yn eu gwisgo am resymau crefyddol (megis sgarff neu orchudd wyneb neu dwrban) bydd yr heddlu'n mynd â chi i rywle allan o olwg y cyhoedd er mwyn parchu eich preifatrwydd. Ni fydd hyn yn golygu eich bod yn cael eich arestio. Yn yr amgylchiadau hyn, bydd y swyddog heddlu fydd yn eich chwilio yr un rhyw â chi.

Y denydd gorau o'r cynllun stopio a chwilioDefnydd Gorau o’r Cynllun Stopio a Chwilio