Yr heddlu a staff canghennau banciau yng Ngogledd Cymru yn atal dros £111,000 o dwyll yn hanner cyntaf 2020

Ataliwyd twyll gwerth £111,756 yng Ngogledd Cymru gan yr heddlu a staff canghennau banciau yn hanner cyntaf 2020 drwy'r Protocol Bancio – dyna'r hyn mae ffigyrau a gyhoeddwyd yn ei ddatgelu.

Mae'r Protocol Bancio yn gynllun ledled y DU sy'n galluogi staff cangen banc i roi gwybod i'w heddlu lleol pan maent yn amau fod cwsmer yn cael eu twyllo. Gall yr heddlu yna ymweld â'r gangen i ymchwilio i'r twyll tybiedig ac arestio unrhyw rai dan amheuaeth sydd yn y fan a'r lle o hyd.

Mae staff canghennau yn cael eu hyfforddi i weld yr arwyddion rhybudd sy'n awgrymu gall rhywun fod wedi'u twyllo ac i wneud galwad frys i'r heddlu. Gwnaed 21 galwad yn chwe mis cyntaf eleni yng Ngogledd Cymru drwy'r cynllun.

Mae ystod o sgamiau sy'n twyllo dioddefwyr i dynnu arian allan o'u cangen wedi cael eu hatal drwy'r cynllun, gan gynnwys sgamiau cludwyr, twyll rhamant a masnachwyr twyllodrus. Mewn un achos ataliwyd dynes oedrannus rhag colli £60,000 ar ôl iddi dderbyn galwad ffôn gan dwyllwyr yn honni eu bod o'r Uchel Lysoedd.

Mae data cenedlaethol yn dangos fod cwsmeriaid sy'n cael cymorth drwy'r Protocol Bancio fel arfer dros 65 oed tra roedd rhai dros 100 oed. Mae hyn yn dangos sut mai pobl oedrannus a bregus sy'n darged y sgamiau hyn.

Mae'r rhai hynny sy'n cael eu cynorthwyo gan y cynllun yn cael cynnig cymorth parhaus er mwyn eu hatal rhag dioddef sgamiau yn y dyfodol. Gall hyn gynnwys cael eu cyfeirio at wasanaethau cymdeithasol, cyngor atal twyll arbenigol a gwiriadau ychwanegol ar drafodion yn y dyfodol.

Dywedodd DC Rachel Roberts, Swyddog Diogelu Rhag Camddefnyddio Ariannol: "Canghennau lleol yn aml yw'r lle cyntaf y gwnaiff dioddefwr fynd iddynt pan maent yn dioddef sgiâm. Felly mae'r cynllun protocol bancio yn hanfodol er mwyn atal twyll a gwarchod y dioddefwyr mwyaf bregus.

"Mae llawer iawn o dwyll yn cael ei atal oherwydd y cynllun hwn. Mae'r heddlu'n gallu ymateb ar unwaith er mwyn diogelu dioddefwyr ac atal colli symiau mawr o arian wrth ddiogelu tystiolaeth hanfodol.

"Buaswn, fodd bynnag, yn atgoffa trigolion am yr angen i fod yn wyliadwrus wrth warchod eu hunain yn erbyn twyll. Dylent gwestiynu unrhyw un sy'n cysylltu yn gofyn am arian yn annisgwyl, boed hynny'n bersonol neu dros y ffôn."

Dywedodd Katy Worobec, Rheolwr Gyfarwyddwr Troseddau Economaidd, cwmni UK Finance:

"Mae'n erchyll fod troseddwyr yn targedu dioddefwyr oedrannus a bregus yn ystod y cyfnod anodd hwn. Mae staff canghennau banc a'r heddlu sydd ar y llinell flaen yn gwneud gwaith arwrol wrth atal y sgamiau creulon hyn a dod â'r rhai sy'n gyfrifol o flaen eu gwell.

"Mae'n hanfodol fod pobl bob amser yn dilyn cyngor ymgyrch Take Five to Stop Fraud. Cofiwch na wnaiff banc na'r heddlu fyth ofyn i chi drosglwyddo cronfeydd i gyfrif arall neu dynnu arian parod allan i'w drosglwyddo iddynt er mwyn ei ddiogelu."